Anyż egipski (yansoon) - całe nasiona na napar

Yansoon to egipski napój pocieszenia. To coś, co w domu gotuje się przed snem, co wciska się wam w rękę, kiedy kaszlecie, i co tradycyjnie przynosi się kobiecie, która właśnie urodziła. Z całego tego zestawu jest najmniej turystyczny i najbardziej domowy: jako pamiątkę prawie nikt go nie sprzedaje, a słoik z nim stoi w prawie każdej egipskiej kuchni.

To prawdziwy anyż, Pimpinella anisum, i precyzja jest tu na miejscu, bo trzy różne rośliny myli się bez przerwy. Anyż gwiazdkowy to Illicium verum, zdrewniały gwiaździsty owoc drzewa z Chin i Wietnamu, botanicznie niespokrewniony. Koper włoski to Foeniculum vulgare, jeszcze inna roślina, o nasieniu większym, bardziej zielonym i bardziej trawiastym. Cała trójka smakuje podobnie, bo cała trójka zbudowana jest wokół tego samego związku aromatycznego, anetolu - ale wymienne nie są, a w tej torebce leży ten prawdziwy.

To, co nazywamy nasieniem, botanicznie jest suchym owocem, rozłupnią - tak jak u kminu i kolendry. Jest drobne, żeberkowane, szarobrązowe i lekko owłosione, i powinno pachnieć słodko w chwili, gdy otwieracie torebkę. Anyż dobrze rodzi w Środkowym Egipcie - w Asjut, Minii i Beni Suef - gdzie uprawia się go od bardzo dawna.

Jak dawno, jest udokumentowane niezwykle dobrze. Anyż wymienia Papirus Ebersa, egipski tekst medyczny z około 1550 roku p.n.e., a Egipt był jednym z najwcześniejszych ośrodków jego uprawy. Rzymianie traktowali go dość poważnie, by wypiekać go w mustaceum - korzennym cieście kończącym uczty weselne, na które historycy jedzenia regularnie wskazują jako na przodka tortu weselnego. Niewiele rzeczy da się kupić w Egipcie z tak ciągłym śladem.

Jedyna technika, która ma znaczenie: zgniećcie nasiona przed parzeniem. Anetol siedzi wewnątrz ściany owocu, a całe nienadkruszone nasiona w gorącej wodzie dają napój blady i cienki, podczas gdy większość smaku zostaje na dnie filiżanki. Przyciśnijcie nasiona grzbietem łyżki albo dajcie im kilka sekund w moździerzu - nie mielicie ich na pył, tylko otwieracie. Łyżeczka nadkruszonych nasion na filiżankę, woda tuż poniżej wrzenia, pięć do siedmiu minut, pod przykryciem. Słodźcie do smaku. Wariant egipski to yansoon bi laban, na gorącym mleku zamiast wody, co zamienia go niemal w deser.

W kuchni należy przede wszystkim do wypieków - egipskie kahk i ciastka, śródziemnomorskie chleby i sucharki, ciasta z figami i daktylami. Trochę idzie do ryby i do tłustego mięsa, gdzie słodycz przecina tłuszcz. Anyż jest też kręgosłupem anyżówek Śródziemnomorza, od araku przez ouzo po sambukę, gdybyście chcieli zrobić własną nalewkę.

W odróżnieniu od herbat liściastych z tego zestawu nasiona anyżu są gęste i zwarte. Kilogram to mały ciężki cegiełka, a nie poduszka wypełniająca walizkę - dlatego tu proponujemy całą drabinkę do 1 kg, a przy miętach nie.

W Egipcie yansoon pije się tradycyjnie przy kaszlu i przeziębieniu, żeby dojść do siebie po obfitym posiłku, i tradycyjnie podaje się go świeżo upieczonym matkom. To opis dawnego egipskiego zwyczaju, a nie oświadczenie zdrowotne i nie zamiennik porady lekarza lub farmaceuty.