Egyptische kamille - hele gedroogde bloemen

Dit is echte kamille, Matricaria chamomilla - het eenjarige akkergewas, niet de laagblijvende Roomse kamille die men in de tuin als gazon aanplant. Het is de kamille van elke kamillethee die die naam verdient, en Egypte behoort tot de grootste producenten ter wereld.

Het verschil tussen goede en slechte kamille zie je al voordat je iets proeft. De onze bestaat uit hele bloemhoofdjes: het kleine gele kegeltje van de bloembodem nog intact, de witte lintbloemen nog rondom bevestigd, met de hand geplukt en in hun geheel gedroogd. In de meeste supermarktzakjes gaat het andere uiteinde van diezelfde oogst: het zeefsel en het stof dat overblijft nadat de hele hoofdjes eruit zijn gesorteerd. Stof trekt snel, trekt bitter en is snel uitgeput. Hele hoofdjes geven langzaam en zoet af en kunnen een tweede opgieting hebben.

Het grootste deel van de Egyptische kamille groeit in de Fayoem-depressie en stroomopwaarts door de Nijlvallei via Beni Soeif en Minya; ze wordt met de hand geplukt in meerdere gangen door het seizoen, omdat de bloemen niet allemaal tegelijk opengaan. Het is een van de weinige gewassen waarbij handpluk geen nostalgie is maar noodzaak - en de reden dat kamille van hele hoofdjes kost wat ze kost.

Kamille is een van de best gedocumenteerde planten van de oud-Egyptische geneeskunde: ze staat in de Papyrus Ebers, opgeschreven rond 1550 v.Chr., tussen de plantaardige middelen. Daarmee is ze een van de weinige dingen in een Egyptische souvenirwinkel met een werkelijk navolgbare geschiedenis van vierduizend jaar in plaats van een verzonnen. De Grieken noemden haar khamaimelon, aardappel in de letterlijke zin van appel van de grond, om de geur, en die naam leeft voort in elke Europese taal die hem heeft overgenomen.

De geur is precies dat: zoete appel en warm hooi, met een licht honingachtige rand. De smaak is zachter dan de geur belooft - fijn zoet, een beetje grassig, met een heldere bitterheid helemaal aan het eind die scherp wordt als u te lang laat trekken.

Van hele hoofdjes heb je qua volume meer nodig dan je verwacht, want hele bloemen zijn vooral lucht. Neem een afgeronde eetlepel per kop, water net onder het kookpunt, rond de 95 °C - en leg een schoteltje op de kop terwijl het trekt: dat is de ene tip die de drank verandert. De verbindingen die kamille naar kamille laten ruiken zijn vluchtig, en een onafgedekte kop stuurt het meeste ervan de kamer in in plaats van naar u. Vijf minuten is goed. Na acht wordt ze bitter. Honing past erbij, melk niet.

In Egypte is het een avonddrank, die na het eten wordt gedronken en die traditioneel geldt als wat men voor het slapen neemt, vaak met honing en soms met een snufje gedroogde munt. We geven dat door als beschrijving van een Egyptische gewoonte, geen gezondheidsclaim, en het is geen medisch advies.

Een echte waarschuwing, die zwaarder weegt dan welke bewering ook: kamille hoort bij de composietenfamilie. Wie reageert op ambrosia, bijvoet, goudsbloem of andere Asteraceae, kan ook op kamille reageren. Hebt u die allergie, experimenteer er dan niet mee - vraag het eerst bij de apotheek.